İstanbul Kürt Enstitüsü Yönetim Kurulu her yıl verilen” Feqi Hüseyin Sağniç Kürtçe Dil Ödülü”nü yıllardır Kürt diline verdiği emekten ve  yaptığı katkılardan dolayı bu yıl Şair ve Çevirmen Kawa Nemir’e vermeye karar vermiştir.

Ödül töreni her yıl olduğu gibi Enstitü’nün kuruluş yıldönümü olan 18 Nisan tarihinde yapılacak bir merasimde verilecektir.

Feqi amcanın verdiği mücadelenin sürdürücüleri olarak, ölümünün 8. Yılında “Apê Feqî” nın kalemini yerde bırakmayacağımızı belirtiyor, anısı önünde saygı ile eğiliyoruz.

Her ne kadar Farsça şeker gibi tatlıdır dense de 
Benim için yine de Kürtçe daha tatlıdır 
Açıktır ki bu vefasız dünyada 
Herkes kendi anadiliyle mutludur. 
(Khaney Qubadi, 1700-1759)

Bugün 21 Şubat Dünya Anadil Günü,  anadilini seven herkese kutlu olsun! 
Geçen yıl büyük umutlarla girmiştik yeni yıla. Çünkü o dönemde Kürt Sorununun demokratik çözümü ile ilgili yoğun bir tartışma yaşanmaktaydı. Bununla bağlantılı olarak Kürt dili ve kimliği de tartışılıyordu. Bu da barış ve demokrasi isteyen insanlar için önemli bir umut kaynağı idi. Fakat daha yıl yarılanmadan, biz barışçıl çözümün önünün açılması için askeri operasyonların durdurulmasını isterken, Kürt siyasetine yönelik yoğun tutuklamaları içeren siyasal operasyonlar başladı.

Kürt Hareketi bu tıkanan sürecin önünü açmak için Türkiye’ye barış grupları göndermeye karar verdi, ancak bu sefer de bu grupların kitlesel olarak karşılanması çözüm sürecini tıkamanın ve demokratik kurumlara saldırının gerekçesi yapıldı. Bu tür olaylar demokratik çözüme ilişkin umutlarımızı silip süpürdü. Bu yüzden de bu yıl Dünya Anadil Günü’nü biraz buruk karşılıyoruz. 

21 Şubat, 2000 yılından bu yana BM'nin kararıyla Dünya Anadil Günü olarak kutlanmaktadır.21 Şubat'ın tarihsel bir anlamı var. BM'nin kararı bu tarihsel arka plana dayanıyor. Bu gün tarihsel anlamını, Bangledeş halkının anadili için verdiği mücadeleden alıyor. 21 Şubat 1952 yılında Bangladeş Dil Eylemleri Komitesi'nin çağrısına uyan Dakka Üniversitesi gençliğinin yaptığı eylemler insanlığın bilincinde yer etmiş ve bu mücadeleyi anmak için bugün Dünya Anadil Günü olarak kabul edilmiş.

İnsanlık, katı asimilasyoncu inkarcı ulus-devletler dönemini geride bırakıyor. Çağımız artık çok-dilliliğin önem kazandığı bir dönem. Globalleşmenin yarattığı tekdillik, dünya üzerindeki çok-kültürlülüğü ve çok-dilliliği tehdit ettikçe, halkların kendi dillerine ve kültürlerine sahip çıkma bilinci gelişiyor.

Kürt halkı ise on yıllardır inkar ve asimilasyon politikalarına karşı kendi anadiline sahip çıkıyor, bu uğurda önemli mücadeleler vermiş, bedeller ödemiştir. Ancak Kürtler'de dil aktivizminin gelişmesinin başlangıcı 2000'li yıllardaki öğrenci eylemleridir. 2006 yılından beri ise bu mücadele Kürt Dili ve Eğitimi Hareketi (TZPKurdî)'nin öncülüğünde daha bilinçli ve örgütlü bir biçimde yürütülmektedir.

Gazetemiz Günlük 2009 yılını birçok bakımdan değerlendiren yazılara yer verdi. Ne hikmetse bu yıl Kürt dili ile ilgili bir değerlendirme yazısı yayınlanmadı. Önceki yıllarda geçmiş yıl Kürt dili açısından da değerlendiriliyordu. Ancak bu yıl böyle bir şey yapılmadı, işin ilginç tarafı Azadiya Welat gazetesi de tek günlük gazete olmasına rağmen bu konuda bir değerlendirmeye yazısına yer vermedi.
                                                                                     
               

İstanbul, 16 Mayıs (AKnews) – Kürt Dili Bayramı etkinlikleri kapsamında İstanbul Kürt Enstitüsü, Mezopotamya Kültür Merkezi ve DTP İstanbul il örgütünün de aralarında bulunduğu kurumlar bir basın açıklaması yaptı. Yaklaşık 150 kişinin katılımıyla Kürtçe yapılan basın açıklamasında anadile ve Kürt kültürüne sahip çıkılması çağrısı yapıldı.
15 Mayıs Kürt Dili Bayramı nedeniyle bugün düzenlenen etkinliğe katılanlar MKM’den Galatasaray Meydanı’na yürüdü. Ellerinde pankartlar olduğu halde yürümek isteyen gruba polis önce izin vermedi. Kürtçe yazılı iki pankartı kaldırdıktan sonra yürünebileceğini belirten polisle konuşan İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı Sami Tan, uzlaşma sağladı. Böylece grup pankartlarını Galatasaray Meydanı’nda yapılacak basın açıklamasında açmak şartıyla indirdi.

CEMİL OĞUZ-ANF 

İSTANBUL - Mehmet Oncu'nun hazırladığı Kürt atasözleri kitabı "Gotinên Pêşiyan" ismiyle İstanbul Kürt Enstitüsü yayınlarından çıktı. Kitapta binlerce Kürt atasözü var.
Her dilde atasözleri önemli ber yere sahip. Atasözleri bir halkın kültürü, yaşayış biçimini, fikir ve görüşlerini yansıtır. Şimdiye kadar Kürt yayıncılığı içinde bir çok atasözleri kitabı yayımlandı. Bunlara yeni bir kitap eklendi.  İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınlarından çıkan Kürtçe "Gotinên Pêşiyan" (Atasözleri) kitabı Mehmet Oncu tarafından hazırlanmış.

İSTANBUL (DİHA) - Kürt Enstitüsü tarafından verilen 5'inci Kürt Dili Ödülü'nün bu yılki sahibi DTP Eşbaşkanı Ahmet Türk oldu.
   Kürt Enstitüsü'nün kuruluşunun 17. yılında Kürt dili emekçisi Feqe Hüseyin Sağnıç anısına bir resepsiyon verildi. Mecidiyeköy Kültür Merkezi'nde verilen resepsiyona DTP Eşbaşkanı Ahmet Türk, DTP Muş Milletvekili Sırrı Sakık, DTP Siirt Milletvekili Osman Özçelik, MKM bünyesinde çalışma yürüten Stand-up'çı Murat Batgi, DTP İstanbul İl Başkanı Halil Aksoy ve DTP yöneticileri, Feqe Hüseyin Sağnıç'ın eşi Rabia Sağnıç ve Oğlu Ferhat Sağnıç ve bir çok yakını hazır bulundu

Zana Farqînî
      Adına uluslar arası sempozyumlar düzenlenen Filozof Ehmedê Xanî ve Newroz, düşün dünyamızı meşgul etmeye devam ediyor. Newroz Bayramı’nı kutladığımız bu günlerde İstanbul Kürt Enstitüsü tarafından Xanî ve Newroz adlı bir eser yayınlandı. Eserin yazarı ise daha önce Üçüncü Öğretmen Xani, Filozof Xani’nın Tasarımı, Xani’den Platon’a İki Demet Çiçek, Xani’den Mem’e Bir Buket Çiçek, Mem û Zîn İdeal Memê Alan Destan Masal, Kürt Saray Müziği adlı çalışmalardan tanıdığımız H. Mem.

Sami Tan 
12 Mart birçok önemli olayın yıldönümüdür. Birçok insan bu tarihi duyunca 12 Mart Muhtırası’nı ve bununla bağlantılı olayları hatırlar. Kürt halkı açısından Qamişlo Serhildanı’nın yıldönümüdür. Bizim açımızdansa bu tarih Kürt dilinin yılmaz bir emekçi olan Feqî Huseyn Sağnıç’ın ölüm yıldönümüdür. Biz Apê Feqî’yi 12 Mart 2003 tarihinde yitirdik. İstanbul Kürt Enstitüsü olarak her yıl bugünde verdiğimiz Feqî Hüseyn Sağnıç Dil Ödülü ile Apê Feqî’nin Kürt dili için verdiği mücadeleyi ölümsüzleştirmek istedik.     Bu amaçla her yıl bir kişi veya kuruma Kürt dilinin gelişmesine yaptığı katkılardan dolayı plaket vermekteyiz. Feqî Huseyn Sağnıç Dil Ödülü’nün ilk sahibi Kürt diline kapsamlı bir sözlük kazandıran Zana Farqînî’dir. 2006 yılında bu ödül Kürtçe’nin Kirmanckî (Zazaca) lehçesine önemli katkılarda bulunan Mihemed Malmîsanij’a verildi. 2007 yılında çok dilli belediyecilik hizmeti kararından dolayı görevinden alınan Sur Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş’a Feqî Huseyn Sağnıç Dil Ödülü verildi. Geçen yıl Azadiya Welat Gazetesi bu ödülün sahibi oldu. İstanbul Kürt Enstitüsü olarak bu yılki ödülü DTP Eşbaşkanı Ahmet Türk vermeyi kararlaştırdık. Bunun sebebi  ise çok açık. Sayın Ahmet Türk Leyla Zana’dan sonra ikinci defa TBMM çatısı altında Kürtçe konuşarak 80 yıllık inkar politikasına büyük gedik açtı. İstanbul Kürt Enstitüsü’nün kuruluş yıldönümü olan 18 Nisan tarihinde yapacağımız bir merasim ile bu ödülü Sayın Ahmet’e takdim edeceğiz.

Kaç lehçesi var, edebî geçmişi ne, hangi harfler gırtlak marifeti istiyor? TRT?Şeş’te neden ısrarla haber kelimesinin karşılığı olan ‘nûçe’ yerine ‘küfür etmek’ manasındaki ‘xeber’ kullanılıyor??Kürtçe’den Türkçe’ye ‘chicken translation’ nasıl olur? ‘Bilinmeyen dil’e giriş için Kürt dilbilimci Sami Tan’dan ilk dersi aldık...

Ç. BEGÜM SOYDEMİR (Arşivi)

 Hakikaten hayırlı olsun! 2009 yılına TRT’nin Kürtçe yayın yapan yeni kanalı TRT 6’yla girdik. Girer girmez de yepyeni bir tartışmaya yelken açtık. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, kanalın açılışında Kürtçe dublaj ve Türkçe altyazıyla verilen konuşmasının sonunda Kürtçe “TRT şeş bi xêr be” dedi. Başbakan “TRT 6 hayırlı olsun” demek istiyordu ama aslında diyememişti. Bununla kalsa gene iyiydi ama asıl skandal ertesi gün patlak verdi. Gazeteleri açan Kürt vatandaşlar, ilk Kürtçe devlet kanalı TRT 6’yla ilgili haberleri okurken kahkahalara boğuldular. Başbakan Erdoğan’ın jest cümlesini manşetlerine taşıyan gazetelerin hiçbirinde bu cümle doğru yazılmamış, üstelik bazı kelimeler arka arkaya dizilerek tuhaf anlamlar ortaya saçılmıştı.

13 Eylül 2006 gecesi Diyarbakır Koşuyolu Parkı’nın önündeki otobüs durağında patlayan bomba 11 can aldı, yaklaşık 15 kişi de yaralandı. Biz bu insanlık dışı, vahşi saldırıda ölen demokrasi şehitlerine Allah’tan rahmet, ailelerine baş sağlığı diliyor, yaralılara da acil şifalar diliyoruz.

Demokratik güçlerin Genelkurmay Başkanı tarafından tehdit edildiği, öte yandan anaların barış çığlıkları ile aydınların barış çağrılarının yükseldiği böylesi bir dönemde gerçekleşen bu insanlık dışı saldırı, olduğu yer ve oluş şekli itibarı ile de manidardır.

Bu saldırı bazı karanlık güçlerin barıştan rahatsız olduğunu göstermektedir. Ancak bilinsin ki biz demokratik güçler olarak, barış ve özgürlük mücadelesini yükseltmeye devam edeceğiz.

İstanbul Kürt Enstitüsü olarak da bu karanlık güçleri kınıyor, özgürlük ve barış mücadelesinin başarısına olan inancımızı yineliyoruz.

İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı 
Sami Tan

Alman Protestan Kilisesine bağlı Kilise ve Toplum Enstitüsü’nden 20 kişilik bir heyet 01.10.2005 tarihinde Enstitümüzü ziyaret etti.

Yapılan görüşmede İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı Sayın Şefik Beyaz ve Yönetim Kurulu üyeleri hazır bulundu. Heyetin başkanı Başpapaz Sayın Bernd Neuser ve heyet üyeleri Enstitü’nün çalışmaları, Kürtçe yayınlar, TV ve radyo yayınlarının durumu, Kürtçe’nin lehçeleri, Kürtlerin nüfusu, Türkiye, Irak, İran ve Suriye’de yaşayan Kürtlerin kendi aralarındaki ilişkileri, Avrupa Birliği süreci ile ilgili Kürtlerin yaklaşımları, Kürtlerin siyasi talepleri, Kürt sorununun çözümü vb konularda bilgi talebinde bulundular. İlgili konularda Enstitü Başkanı Sayın Şefik Beyaz detaylı bilgiler sundu.  

İstanbul Kürt Enstitüsü, Stockholm Kürt Kültür Vakfı tarafından yürütülen ve SIDA (Swedish International Development Cooperation Agency – İsveç Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Ajansı) tarafından desteklenen 100.000 adet Kürtçe çocuk kitabın hazırlanması ve dağıtılması projesinde dağıtımcı kuruluş olarak yer aldı. Proje kapsamında hazırlanan yaklaşık 100.000 adet kitap, Kürt çocuklarına ücretsiz olarak dağıtıldı.

İlk olarak 20 kitabı kapsaması düşünülen projede, SIDA’nın katkılarıyla 28 kitaba çıkarıldı. 28 Mayıs 2004 tarihinde 28 kitaptan oluşan setin 18 kitabı basıldı ve dağıtımı yapıldı. Bu kitaplardan 7 tanesi Kırdki (Zazaca-Dımıli), 12 tanesi de Kurmanci lehçesiyle yazılmıştı. Kitapların tamamı renkli, resimli ve özel ciltli olarak basıldı. Geriye kalan 10 kitap ise 2005 baharında basıldı ve dağıtıldı. Bu kitaplardan 6 tanesi Kurmanci ve 4 tanesi de Kırdki (Zazaca-Dımıli) lehçesiyle hazırlanmıştır.

Kitap ve hazırlayıcıları ile ilgili bilgiler aşağıdaki bulunmaktadır: